Yaklaşık 2 dakikalık okuma
Cümledeki bütün sözcükleri tanıyorsunuz, ama size soru sorulduğunu kaçırıyorsunuz. İpucu yeni bir fiil ya da sözcük sırasındaki büyük bir değişiklik olmayabilir. Bazen tek bir küçük sestir.
Cümlenin ucundaki soru
Japoncada yaygın bir kibar anlatım kalıbında, yüklemden sonra か, yani ka, eklemek bildirimi soruya dönüştürür. 学生です (gakusei desu, “[biri] öğrencidir”) ile 学生ですか (gakusei desu ka, “[biri] öğrenci mi?”) biçimlerini karşılaştırın. Bu örnekte özne bağlamdan anlaşılır.
Bu, başlangıç için yararlı bir kalıptır; her Japonca sorunun ka içermesi gerektiği anlamına gelmez. Konuşmada tonlama ve başka yapılar da kullanılır. Gerçek konuşma, tek bir ders kitabı formülünden daha zengindir.
Dört ünlü, kullanışlı bir ipucu
Türkçede mı, mi, mu, mü biçimleri bulunur. Ünlü, ünlü uyumuna göre değişir: kitap mı?, ev mi?, okul mu?, gül mü? Standart yazımda soru unsuru kendinden önceki sözcükten ayrı, kendinden sonra gelen eklerle bitişik yazılır.
Bir de odak meselesi vardır. Ayşe mi geldi? ile Ayşe geldi mi? cümlelerini karşılaştırın. İlkinde gelen kişinin Ayşe olup olmadığı, ikincisinde Ayşe’nin gelip gelmediği sorulur. Aynı küçük unsur, dikkati mesajın farklı bir bölümüne yöneltir.
En küçük değişikliğe kulak verin
Dilbilimciler evet–hayır sorularını kutupsal sorular olarak da adlandırır. Diller bunları parçacıklar, tonlama, fiilde işaretleme veya sözcük sırası gibi farklı yollarla kurabilir. Bütün dünya için tek bir varsayılan yöntem yoktur.
Kısa bir konuşmayı iki kez dinlemeyi deneyin. İlkinde içeriği takip edin. İkincisinde, karşı taraftan yanıt beklenmesini sağlayan sesi arayın. Neredeyse önemsemediğiniz bir ayrıntının en önemli işi yaptığını fark edebilirsiniz.
Kaynaklar ve ileri okuma
- Matthew S. Dryer — Position of Polar Question Particles
- Türk Dil Kurumu — Soru eki mı / mi / mu / mü
- WALS — Japanese question-particle data
Ninenzaka, Kyoto. Basile Morin / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Resized; display crops may vary.
Bu yazıda yer alan diller: Japonca · Türkçe
Sohbete katılın